หน้า  1  2  3  4                  เจ้าคณะจังหวัดลำพูนยกความผิดของพระศรีวิชัยขึ้น ๘ ข้อ คือ
            ๑. ตั้งตัวเป็นอุปัชฌาย์ บวชกุลไม่มีใบอนุญาต   
            ๒. ไม่อยู่ในความบังคับบัญชาของพระครูมหารัตนากร เจ้าคณะแขวงลี้
            ๓. เจ้าหน้าที่ฝ่ายอาณาจักรเรียกประชุมสงฆ์ท้องที่อำเภอลี้ เพื่อตักเตือนให้รู้ระเบียบคณะสงฆ์ ไปประชุมทุกวัดเว้นแต่พระศรีวิชัยไม่ไป
            ๔. ทางราชการป่าวร้องให้วัดทั้งหลายตามประทีปตีฆ้อง กลอง ในการพระราชพิธีราชาภิเษก วัดทั้งหลายทำตามแต่พระศรีวิชัยไม่ทำ
          ๕. เจ้าคณะแขวงลี้ วัดทั้งหลายขัดขืนต่อการปกครองคณะสงฆ์ เพราะเอาอย่างพระศรีวิชัย จึงร้องต่อพระครูศีลวิลาศ ผู้รั้งตำแหน่งเจ้าคณะจังหวัดลำพูนๆ ได้ว่ากล่าวตักเตือนเรียกทันบนพระศรีวิชัย ๆ ก็ยังขัดขืนประพฤติดังก่อนอีก

            ข้อ ๑ ถึงข้อ ๕ เจ้าคณะจังหวัดลงโทษพระศรีวิชัยไว้ ๒ ปี ตามคำสั่งของเจ้าคณะใหญ่หนเหนือ

            ๖. เจ้าหน้าที่ฝ่ายอาณาจักรขอสำรวจสำมะโนครัว พระศรีวิชัยไม่ยอมให้สำรวจ ให้เจ้าหน้าที่สำรวจเอง เจ้าคณะแขวงเจ้าคณะจังหวัดสั่งไปก็ไม่ทำ ๗. เจ้าคณะแขวงลี้ นัดประชุมอธิการวัดทั้งปวงในแขวงของตนอธิการหลายวัดหามาประชุมไม่ เพราะพระศรีวิชัยเป็นผู้ทำเป็นตัวอย่าง
            ๘. ลือกันว่า พระศรีวิชัยมีบุญ เช่นมีดาบฝากทองคำเล่ม ๑ ตกลงมาจากอากาศอยู่ที่แท่นบูชาของพระศรีวิชัยๆ เก็บรักษาไว้ การลือนี้พระศรีวิชัยจะอวดตัวเองหรือคนอื่นลือไปเองก็ตามก็เชื่อว่าเกิดแต่พระศรีวิชัยเป็นเหตุ ทำให้มหาชนหลงเชื่อนับถือ
            ข้อ ๖-๗-๘ นี้ เจ้าคณะจังหวัดลงโทษขับพระศรีวิชัยจากจังหวัดลำพูน ตาม คำสั่งของผู้แทนเจ้าคณะใหญ่หนเหนือภายใน ๑๕ วัน พระศรีวิชัยไม่ไป เจ้าคณะจังหวัดถือว่าขาดคำสั่ง เอาตัวมากักไว้ ต่อมาหม่อมเจ้าบวรเดชขออนุญาตต่อผู้เจ้าคณะหนเหนือ ส่งพระศรีวิชัยมากรุงเทพฯ เกล้ากระหม่อมทั้งหลาย ไต่สวนพระศรีวิชัย เธอให้การดังต่อไปนี้
            ๑. ข้อ ๑ ถึง ข้อที่ ๕ พระศรีวิชัยรับสารภาพ
            ๒. ข้อ ๖ พระศรีวิชัยแก้ตัวว่า เธอไม่ได้เป็นเจ้าอาวาสไม่ใช่หน้าที่ของเธอ
            ๓. อธิการอื่นๆ เอาอย่างเธอเอง เธอไม่ได้บอกไม่ได้สั่ง
           ๔. ข้อที่ ๘ พระศรีวิชัยปฎิเสธว่า ของเช่นนั้นเธอไม่ได้มีและเธอไม่ได้อวด เขาลือกันไปเอง
 เกล้ากระหม่อมพิจารณาเห็นร่วมกันดังต่อไปนี้

           ๑ . ข้อ ๑ ถึงข้อ ๕ พระศรีวิชัยรับสารภาพแล้วได้รับโทษแล้วเป็นอันไม่ต้องพิจารณา
           ๒. ข้อ ๖ ตามคำแก้พระศรีวิชัยนั้น แก้ถูกเพราะเธอถูกถอด
           ๓.  ข้อ ๗ เป็นความผิดของอธิการผู้เอาอย่างต่างหาก เพราะอธิการไปเอาอย่างมิใช่อธิการ พระศรีวิชัยไม่ผิด
           ๔. ข้อ ๘ ไม่มีพยานหลักฐานว่าพระศรีวิชัยอวด เมื่อมีคนเล่าลือกันไปเอง จะลงเอาเองว่าพระศรีวิชัยมีความผิดเพราะเกิดแต่เธอหาไม่       

            ตามที่พิจารณาในข้อ ๖ - ๗ - ๘ ได้ความว่าพระศรีวิชัยไม่มีความผิด เจ้าคณะลงโทษเกินไป เพราะฉะนั้นควรปล่อยให้พระศรีวิชัยกลับไปภูมิลำเนาของตน

            ควรมิควรแล้วแต่จะทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ

                                                (ลงพระนาม)     กรมหมื่นชินวรสิริวัฒน์
                                                (ลงนาม)           พระญาณวราภรณ์
                                                (ลงนาม)           พระธรรมไตรโลกาจารย์

แถลงการณ์ ฯ เล่มที่ ๘ หน้า ๑๗๓

(สำเนา)

พระดำรัสสั่งคำวินิจฉัย

            ด้วยได้อ่านรายงานของกรมหมื่นชินวรสิริรัตน์ กับพระญาณวราภรณ์ พระธรรมไตรโลกาจารย์ เข้ากันเป็นคณะกรรมการพิจารณากรณีพระศรีวิชัย วัดบ้านปาง อำเภอลี้ จังหวัดลำพูนนี้แล้ว คณะกรรมการไม่ได้พิจารณาข้อหา ๕ ข้อเบื้องต้น ด้วยเห็นว่าพระศรีวิชัยรับสารภาพ และ ได้รับโทษแล้วนั้น เพ่งโทษฐานเป็นการล่วงแล้วไม่จำเป็นต้องพิจารณาจริง แต่เมื่อเพ่งถึงยุติธรรมและความเป็นแบบอย่างต่อไปควรวินิจฉัยไว้ด้วย
            ข้อ ๑. พระศรีวิชัยตั้งตัวเป็นอุปัชฌาย์เอง บวชกุลบุตรไม่มีใบอนุญาตนั้นมีความผิดต่อคณะโดยแท้เจ้าคณะลงโทษกักตัวพระศรีวิชัยไว้ได้อยู่ ส่วนกำหนดถึงสองปีนั้นแรงเกินไป คดีเช่นนี้ตามธรรมเนียมที่เป็นมาเราเป็นผู้สั่งลงโทษเอง คณะผู้แทนเจ้าคณะใหญ่หนเหนือสั่งตามลำพังตนเอง ก็ไม่ผิดดอกแต่ถ้าด้ขอคำสั่งของเราการลงโทษจะได้เป็นพอดี
            ข้อ ๒. พระศรีวิชัย ไม่อยู่ในความบังคับบัญชาของเจ้าคณะแขวงนั้นมีความผิดเฉพาะข้อที่สมควร เจ้าคณะแขวงจะลงโทษควรยกข้อนั้นขึ้นกล่าว
            ข้อ ๓. เจ้าหน้าที่ฝ่ายอาณาจักรเรียกประชุมสงฆ์เพื่อตักเตือนให้รู้จักการคณะสงฆ์และทางราชการ พระศรีวิชัยไม่ไปนั้นถ้าเขาขอให้เจ้าคณะแขวง เป็นผู้บอกนัดและพระศรีวิชัยเป็นเจ้าสำนักปกครองคณะสงฆ์หมู่หนึ่ง และไม่ได้แจ้งเหตุขัดข้องที่จะไปมิได้ มีความผิด ถ้าลำพังเจ้าหน้าที่ฝ่ายอาณาจักรเรียกประชุมเอง พระศรีวิชัยไม่ไปจะยกเป็นความผิดมิได้ฃ
            ข้อ ๔. ทางราชการป่าวร้องให้วัดทั้งหลายตามประทีปตีฆ้องกลอง ในราชพิธีบรมราชาภิเษกสมโภช พระศรีวิชัยไม่ทำตามนั้นการตามประทีปตีฆ้องกลอง เป็นกิจอันจะพึงทำด้วยความมีแก่ใจ ทางราชการป่าวร้องเป็นเพียงนัดให้ทำ ถ้าเป็นการบังคับแล้วผิดทาง ไม่เป็นพระเกียรติยศ พระศรีวิชัยไม่ทำตามไม่ควรยกขึ้นเป็นความผิด
            ข้อ ๕. วัดทั้งหลาย ขัดขืนต่อความปกครองของเจ้าคณะแขวงเจ้าคณะยกเป็นความผิดของพระศรีวิชัยนั้นหาถูกไม่ ชอบแต่จะเอาความผิดแก่เจ้าอาวาสทั้งหลายเหล่านั้นเอง
            ข้อหาทั้ง ๕ นี้ ดูทีเป็นไปต่างคราวกันเจ้าคณะจักเอาโทษควรจะยกขึ้นว่าในคราวที่ทำไม่ยกขึ้นว่าในความตอนนั้นๆ มาประมวลยกขึ้นว่าและลงโทษในคราวเดียวกันอย่างนี้ไม่เป็นหลักฐาน คนทั้งหลายจึงเห็นว่าข่มเหงพระศรีวิชัย อันที่จริงดูเหมือนจะระแวงตามเจ้าหน้าที่ฝ่ายอาณาจักรว่าเป็นผีบุญ จักยกความผิดทางนั้นไม่ถนัดจึงหยิบความผิดทางอื่นมาประมวลกันเป็นสาเหตุลงโทษเพื่อจะได้เอาตัวมากักไว้เท่านั้น พระมีคนติดตามมากอย่างนี้ ยังไม่ได้ทำการอันจัดว่าเป็นความผิดทางอาญาแผ่นดินหรือทางพระศาสนา ยังเอาโทษไม่ได้ เมื่อถูกลงโทษโดยมิบังควร นอกจากผิดยุติธรรมคนทั้งหลายผู้สงสารย่อมเป็นความดีของเธอ และถือมากขึ้นครั้งโบราณการเช่นนี้อันเป็นไปรุนแรงถึงเป็นเหตุตั้งศาสนาขึ้นใหม่ ก็ได้เคยมีมาแล้ว
            ข้อ ๖ ข้อ ๗ ข้อ ๘ คณะกรรมการวินิจฉัยว่า พระศรีวิชัยไม่ผิดเจ้าคณะลงโทษเกินไป แต่ปล่อยให้กลับไปลำพังเข้ากับเจ้าคณะไม่ได้จักเตร็ดเตร่อยู่ ควรจัดส่งคืนไป ถ้าควรให้เป็นเจ้าสำนักก็ให้เป็นไปตามเดิม ถ้าไม่ควร ก็จงให้มีสังกัดอยู่ในวัดอื่นที่พระศรีวิชัยจะพึงเลือกได้ตามใจ กรมหมื่นชินวรสิริวัฒน์จงสั่งตามนี้

                                        (ลงพระนาม) กรม-วชิรญาณวโรรส
หน้า  1  2  3  4